لینک های روزانه
    آمار بازدید
    بازدیدکنندگان تا کنون : ۵۲٫۶۷۹ نفر
    بازدیدکنندگان امروز : ۰ نفر
    تعداد یادداشت ها : ۱۵
    بازدید از این یادداشت : ۲٫۸۴۹

    پر بازدیدترین یادداشت ها :

    نوادرى از ديار رُم‏

    - ۱ - 

    نوادرى از ديار رُم‏




    از جمله مخازن فرهنگىِ غنى و سابقه مندى كه در كشور رُم / ايتاليا وجود دارد كتابخانه باشكوهى است كه در شهر واتيكان داير گرديده و مورد استفاده دانش پِژوهان مى‏باشد .
    پيدايى اين كتابخانه در سده سيزده ميلاد به‏وقوع پيوست . امّا آغاز گسترشِ كمّى و كيفىِ موادّ آن به نيمه دوم سده پانزده باز مى‏گردد .
    اين كتابخانه ديرگاه ، تا چند سال پيش در بردارنده بيش از يك ميليون و پانصد هزار جلد كتابِ چاپى بود ، و اين در حالى است كه رَوَند پيشرفت و تكامل بخشىِ كتابخانه‏ها - كه از سياستهاى بنيادين و مطرح سازمانهاى علمىِ باختر جهان است - حتماً اين آمار را افزايش داده است .
    شمارِ دستنوشتهايى كه در اين كتابخانه نگهدارى مى‏شود افزون بر يكصد و پنجاه هزار نسخه و سَنَد برگ است ؛ حدود دو هزار نسخه آن به‏زبانِ عربى و يكهزار و دويست و بيست و دو نسخه به‏فارسى است . بيشترينه ديگر هم به‏زبانهاى گونه گونِ اروپايى و مربوط به آثار و اَسناد بزرگانِ غَرب است . ميزان بالايى از دستنوشتهاى عرب نيز در واقع مربوط به‏ميراث تَرسايى است نه اسلامى ، امّا باز هم در ميان بخشِ اسلامى دستنوشتهاى كمياب و گرانمايه‏اى به‏چشم مى‏خورد.
    براى شناسايى دستنوشتهاى تازىِ ياد شده ، يك فهرستِ دو جلدى به‏زبان ايتاليايى از طرفِ اين كتابخانه ساماندِهى شده و در سال ۱۹۳۵ ميلادى به‏چاپ رسيده است.
    به‏تازگى نيز آقاى سيّد صادق حسينى اِشكَورى -حَسَب الأمر والدِ دانشمندِ خود استاد سيّد احمد حسينى اِشكَورى - به‏ترجمه و تلخيصِ فهرست مزبور دست يازيده‏اند . شناسه كتابشناختىِ اثر ايشان چُنين است : «المخطوطات العربيّة في مَكتبة الفاتيكان [ رُوما ، الفاتيكان ] ترجَمة و تَلخيص : السيّد صادق الحسيني الإشكَوري ، نشر دار الهُدى ، قم المقدّسة ، الطبعة الأولى ۱۴۲۳ الهجري» .
    در نوشتارِ حاضر ، دستنوشتهاى نفيس و نادرِ اين مجموعه گُزين شده و به‏ترتيب اَلِفبايى شناسانده مى‏شود . اين دستنوشتها عُمدتاً در شمار ميراث مكتوبِ تشيّع و ايران زمين قرار مى‏گيرد .
    لازم به‏يادآورى است كه عددِ سَمتِ چَپ مربوط به‏نسخه خطّى و عددِ سَمتِ راست از آنِ فهرست آقاى اِشكَورى است .

    دستنوشتها


    إثبات نبوّة النبيّ صلّى اللّه عليه و آله : المؤيّد باللّه احمد بن حسين هارونى از امامانِ زيديه‏
    ۱۳۲ - ۱۰۱۹مجموعه ، تحرير جُمادى الآخره ۶۹۱ ه
    الاحتجاج على أهل اللجاج : ابومنصور احمد بن على بن ابى‏طالب طبرسى‏
    ۲۶۶ - ۱۷۷۴ ، تحرير ۸۷۳ ه ۲۵۰ برگ‏
    الإسلام لأبى‏طالب عليه السلام : ناشناخته‏
    ۱۷۳ - ۱۱۶۸ مجموعه ، تحرير سده ۱۱ ه
    إعراب ثلاثين سورة من القرآن : ابوعبداللّه حسين بن خالويه‏
    ۹۳ - ۸۳۶ ، نسخِ على بن محمّد خليلى شافعى در جمعه ۲۷ / ج ۲ / ۹۰۰ ه
    إعلام الورى بأعلام الهدى : ابوعلى فضل بن حسن طبرسى‏
    ۵۶ - ۴۵۱ ، تحرير ۶ رجب ۱۰۲۷ ه ۴۲۰ برگ‏
    أنوار العقول من أشعار وصيّ الرسول : قطب الدين محمّد بن حسين بيهقى كيدرى درگذشته ۵۷۶ ه
    ۴۵ - ۳۶۵ ، تحرير سده ۱۰ و ۱۱ ه ۵۸ برگ‏
    البديع في الحساب : ابوبكر محمّد بن حسين كرجى‏
    ۲۷۸ - ۳۶ مجموعه ، تحرير ۲۸ / ذق / ۵۹۱ ه
    التجريد في أصول الدين [ التجريد في العقائد ] : خواجه نصيرالدين طوسى‏
    ۱۷۵ - ۱۱۷۷ مجموعه ، تحرير ذوالحجّه ۸۶۱ ه
    تجريد المنطق [ التجريد في علم المنطق ] : خواجه نصيرالدين طوسى‏
    ۶۳ - ۵۰۵ مجموعه ، تحرير ۸۱۶ ه
    التحصيل : بهمنيار بن مَرزبان‏
    ۲۰۹ - ۱۴۱۱ ، تحرير سده ۸ و ۹ ه ۱۹۷ برگ‏
    التذكرة في الهيئة [ التذكرة النصيريّة ] : خواجه نصيرالدين طوسى‏
    ۳۵ - ۳۱۹ مجموعه ، نسخِ محمود بن محمّد بن قاضى تقى الدين در جمعه ۵ محرّم ۶۸۳ ه در مدرسه نظام المُلك [ نظاميه ] در مدينة السلام بغداد
    تهافت الفلاسفة : ابوحامد محمّد بن محمّد غزالى‏
    ۲۷ - ۲۹۱ ، به‏خطّ نسخِ مغربى در ۲۷ رمضان ۶۹۱ ه ۶۰ برگ‏
    التهذيب في تفسير القرآن : حاكم ابوسعد محسّن بن كرّامه جشمى بيهقى درگذشته ۴۹۴ ه
    ۱۲۹ - ۱۰۱۳ ، تحرير ع ۲ / ۷۰۰ ه ۲۱۷ برگ‏
    ۱۳۹ - ۱۰۴۵ ، تحرير سده ۷ ه ۲۹۸ برگ‏
    ۱۴۳ - ۱۰۶۴ ، جلد يكم ، از انجام افتاده ، تحرير سده ۶ يا ۷ ه ۱۹۰ برگ‏
    ۱۳۳ - ۱۰۲۶ ، جلد چهارم ، تحريرِ ذوالقعدة ۹۲۵ ه ۲۸۴ برگ‏
    ۱۳۳ - ۱۰۲۵ ، جلد ششم ، تحرير ۲۸ / ج ۲ / ۶۱۱ ه ۲۵۶ برگ‏
    ۱۳۳ - ۱۰۲۳ ، جلد هشتم ، به‏خطّ محمّد بن احمد بن وليد در رجب ۵۶۵ ه ۲۳۳ برگ‏
    جاويدان خِرَد : ابوعلى احمد بن محمّد بن يعقوب ، معروف به‏ابن مسكويه‏
    ۵۱ - ۴۰۸ مجموعه ، تحرير ۱۱ محرّم ۷۴۱ ه ورقه ۱ تا ۲۲۵
    الجبر والمقابلة : غياث الدين ابوالفتح عمر خيّام‏
    ۲۷۸ - ۳۶ مجموعه ، تحرير ۱ شوّال ۵۶۷ ه
    جمهرة أشعار العرب في الجاهليّة و الإسلام : ابوزيد محمّد بن خطّاب قرشى‏
    ۱۴۱ - ۱۰۵۴ ، تحريرِ ع ۲ / ۶۱۲ ه نسخه در شوّال ۷۲۶ ه تكميل گرديده است ، ۱۶۷ برگ‏
    الخرائج و الجرائح : قطب‏الدين سعيد بن هبةاللّه راوندى‏
    ۲۶۲ - ۱۷۴۶ ، تحريرِ ۱۹ / ع ۱ / ۱۰۸۴ ه ۲۰۰ برگ‏
    ۲۶۴ - ۱۷۵۹ ، تحريرِ ۱۸ شعبان ۱۱۴۸ ه ۱۷۵ برگ‏
    دعائم الإسلام : قاضى نعمان مغربى معروف به‏ابن حَيّون‏
    ۱۶۹ - ۱۱۵۶ ، جلد دوم ، تحرير سده ۱۱ ه ۱۹۲ برگ‏
    ديوان : ابونؤاس اهوازى‏
    ۵۶ - ۴۵۶ ، تحرير سده ۹ ه ۲۶۹ برگ‏
    ديوان : ابوالطيّب مُتَنبّى‏
    ۵۷ - ۴۷۵ ، تحرير سده ۹ ه ۱۴۷ برگ‏
    رائع الدُّرَر و رامِق الزُّهَر في أخبار خير البشر : ابوالحسين احمد بن فارس قزوينى‏
    ۲۹۷ - ۱۳۲ مجموعه ، تحرير سده ۹ ه
    سيرة رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : ابن اسحاق يا ابن هشام(۱)
    ۲۳۶ - ۱۵۶۲ ، تحرير سده ۹ ه ۱۴۲ برگ‏
    شرح الأصول الخمسة : قاضى عبدالجبّار بن احمد اسدآبادى ، همراه با حاشيه قوام الدين مانكديم احمد بن يحيى‏
    ۱۳۴ - ۱۰۲۸ مجموعه ، مؤرّخِ شعبان ۷۴۵ ه
    شرح ديوان المتنبّي : حسن على بن احمد واقدى(۲)
    ۹۰ - ۷۸۴ ، مؤرّخ ۱۲ رجب ۱۰۴۴ ه ۲۷۹ برگ‏
    شرح شهاب الأخبار : قاضى قضاعى ، گزارشِ ابوالقاسم ابن اسحاق وَرّاق بابى‏
    ۲۹۸ - ۱۶۳ مجموعه ، تحرير سده ۸ ه
    شرح الفُصوص : ابن عربى ، گزارشِ محيى الدين ابن محمود حاتمى جندى خوارزمى‏
    ۲۰۵ - ۱۳۸۹ ، تحرير ۲ / ج ۲ / ۷۲۵ ه ۳۴۸ برگ‏
    شرح نهج البلاغة : ابن ابى الحديد مدائنى‏
    ۱۲۳ - ۹۸۶ ، مشتمل بر اَجزاى ۱۸ تا ۲۰ ، تحرير ع ۱ / ۱۰۷۵ ه ۲۲۰ برگ‏
    شهاب الأخبار : قاضى قضاعى ابوعبداللّه محمّد بن سلامة بن جعفر بن على ، درگذشته ۴۵۴ ه
    ۶۹ - ۵۳۳ مجموعه ، تحرير ۵ / ج ۲ / ۷۳۳ ه
    الطيف : بهاءالدين على بن عيسى اِربلى درگذشته ۶۹۲ ه
    ۵۷ - ۴۷۶ مجموعه ، تحرير سده ۹ ه
    عرائس المجالس [ يا قصص الأنبياء ] : ابواسحاق احمد ثعلبى‏
    ۸۳ - ۷۲۳ ، تحرير ۱ / ذ ح / ۸۴۳ ه ۱۹۲ برگ‏
    عيون الأخبار في مناقب الأخيار : مرتضى ذى‏الشرفين محمّد بن على حسينى بغدادى‏
    ۲۲۱ - ۱۴۶۱ ، مؤرّخ ۴ رجب ۶۹۳ ه ۹۸ برگ‏
    فتوح الشام : محمّد بن عمر واقدى‏
    ۶۱ - ۴۸۹ ، بخشى از كتاب ، مؤرّخ ۱۹۲۵ ميلادى ، ۱۱۷ برگ‏
    ۶۱ - ۴۹۰ ، بخشى از كتاب ، به همان تاريخِ نسخه پيشين ، ۱۲۱ برگ‏
    ۲۴ - ۲۷۴ ، تحرير سده ۱۰ ه ۱۹۵ برگ‏
    ۷۴ - ۵۶۴ ، تحرير سده ۱۰ ه از آغاز و انجام افتاده ، ۵۴ برگ‏
    ۷۳ - ۵۵۴ ، تحرير سده ۱۰ ه دنباله دستنوشتِ شماره ۵۶۴ ، ۲۳۱ برگ‏
    فتوح مصر و ما وقع للصحابة : محمّد بن عمر واقدى [ احتمالاً ]
    ۸۴ - ۷۳۲ ، تحرير ۲۲ رمضان ۱۱۰۴ ه ۷۳ برگ‏
    فُصوص الحكم : محيى الدين ابن عربى‏
    ۲۰۷ - ۱۳۹۷ مجموعه ، تحرير ج ۲ / ۶۹۸ ه
    الفصيح : ابوالعبّاس احمد بن يحيى ثَعلب كوفى درگذشته ۲۹۱ ه
    ۴۳ - ۳۵۶ مجموعه ، تحرير سده ۹ ه برگ ۱ تا ۴۴ از مجموعه‏
    ۱۷۶ - ۱۱۷۷ مجموعه ، تحرير ع ۱ / ۸۶۲ ه
    القرآن الكريم :
    ۲۶۸ - ۱۷۸۴ ، از آيه ۱۸ مزَّمِّل تا آيه ۳ علق ، خطّ كوفىِ سده ۱ يا ۲ ه ۱۰ برگ‏
    ۲۶۸ - ۱۷۸۵ ، برگهاى ناقصى از سُوَر ، خطّ كوفىِ سده ۲ يا ۳ ه ۹ برگ‏
    ۲۹۱ - ۵۱ ، از آغاز و انجام افتاده ، تحرير سده ۶ ه ۷۸ برگ‏
    ۱۱ - ۲۱۲ ، از آيه ۸۹ مريم تا سوره انفطار ، نسخِ مغربى اسپانيايى از سده ۶ ه
    ۲۴۰ - ۱۶۰۵ ، تحرير سده ۶ يا ۷ ه ۸۵ برگ‏
    ۱۱ - ۲۱۱ ، از سوره يونس تا رعد ، نسخِ مغربى اسپانيايى از سده ۶ يا ۷ ه
    قصيدة في بحر طويل : سروده امام سجّاد عليه السلام‏
    ۱۲۹ - ۱۰۱۲ مجموعه ، تحرير ۸۳۲ ه
    قواعد الشعر [ يا معاني الشعر ] : ابوالعبّاس ثعلب كوفى‏
    ۴۳ - ۳۵۷ مجموعه ، تحرير سده ۸ ه
    قواعد العقائد : خواجه نصيرالدين طوسى درگذشته ۶۷۲ ه
    ۶۳ - ۵۰۵ مجموعه ، تحرير ۸۱۶ ه
    كتاب في النجوم : در چهار مقاله ، اثر خواجه نصيرالدين طوسى‏
    ۲۰۷ - ۱۴۰۰ ، تحرير ۱۹ رجب ۶۷۹ ه ۱۲۱ برگ‏
    الكشف و البيان في تفسير القرآن : ابواسحاق احمد ثعلبى‏
    ۲۰۶ - ۱۳۹۴ ، تحرير سده ۷ يا ۸ ه ۱۶۱ برگ‏
    اللمحات : ابوحفص عمر بن محمّد سهروردى درگذشته ۶۳۲ ه
    ۹۹ - ۸۷۳ ، تحرير ۳ صفر ۶۳۲ ه ۱۰۱ برگ‏
    مجموعة في مباحث شيعيّة في بدعة أبي‏بكر و عمر و عثمان و غير ذلك : ناشناخته‏
    ۲۶۲ - ۱۷۵۰ ، تحرير سده ۱۱ ه ۱۵۶ برگ‏
    مخازي معاوية : مداينى‏
    ۱۶۰ - ۱۱۳۰ مجموعه ، تحرير سده ۱۱ ه
    مروج الذهب : مسعودى‏
    ۲۹۷ - ۱۳۲ مجموعه ، تحرير سده ۹ ه
    مسألة في الغيبة : قاضى عبدالجبّار بن احمد اسدآبادى معتزلى‏
    ۱۳۴ - ۱۰۲۸ مجموعه ، تحريرِ شعبان ۷۴۵ ه
    معراج النبي صلّى اللّه عليه و آله : ناشناخته‏
    ۱۵ - ۲۳۳ ، تحرير سده ۱۱ ه ۲۳ برگ‏
    معرفة البول و أقسامه : اسحاق بن سليمان اسرائيلى‏
    ۳۲ - ۳۱۰ ، تحرير ع ۱ / ۳۴۷ ه ۵۱ برگ‏
    المعينيّة : [ به‏فارسى ] خواجه نصيرالدين طوسى‏
    ۲۰۷ - ۱۳۹۸ مجموعه ، تحرير ۱۲ / ذ ق / ۷۰۶ ه
    المغازي : ابن اسحاق‏
    ۲۹۸ - ۱۶۱ مجموعه ، تحرير سده ۹ يا ۱۰ ه
    المغني في رؤوس مسائل الخلاف بين الإمام الناصر للحقّ و سائر فقهاء أهل البيت عليهم السلام: على بن ابى‏جعفر پيرمَرد ديلمى‏
    ۱۳۶ - ۱۰۳۶ مجموعه ، تحرير ج ۲ / ۶۷۰ ه
    منافع سُوَر القرآن : امام جعفر صادق عليه السلام‏
    ۱۳۰ - ۱۰۱۴ مجموعه ، تحرير ۷۹۳ ه
    المنتخب من الفقه : يحيى بن حسين رسّى از پيشوايان زيديه ، به‏كوششِ شاگردش ابوجعفر محمّد بن سليمان كوفى تدوين گرديده است‏
    ۱۴۴ - ۱۰۷۱ ، تحرير شوّال ۵۳۷ ه ۱۹۶ برگ‏
    الموشّح : امام سجّاد عليه السلام‏
    سرآغاز : يا نفس ، حتّى متى إلى الحياة سكونك .
    ۱۵۵ - ۱۱۱۲ مجموعه ، تحرير ۶۰۳ ه در مكّه معظّمه و احتمالاً به‏خطّ ابوالقاسم عبدالرحمان مكّى‏
    المهذّب البارع : ابن فَهد حلّى‏
    ۲۵۷ - ۱۷۱۷ ، تحرير ۱۷ / ع ۱ / ۹۲۶ ه ۲۲۰ برگ‏
    نَسمة السَّحَر في ذِكر مَن تشيَّع و شعَر : ضياء الدين ابواسحاق يوسف بن يحيى صنعانى‏
    ۱۵۹ - ۱۱۲۵ ، تحرير ۱۳ / ج ۱ / ۱۱۵۱ ه ۴۱۰ برگ‏
    النفاحة(۳) الإلهيّة القدسيّة : صدرالدين قونوى‏
    ۲۹ - ۲۹۵ ، تحرير ۱۹ / ع ۱ / ۶۸۹ ه ۱۶۹ برگ‏
    نفثات الصدور و تحفة الشكور : صدرالدين قونوى‏
    ۲۰۷ - ۱۳۹۷ مجموعه ، تحرير ج ۲ / ۶۹۸ ه



    پی نوشتها
    ۱) ترديد از فهرستنگار است .
    ۲) در فهرست چنين است !
    ۳) در فهرست چنين است ! و صحيحش : « النفحات » مى‏باشد .
    يكشنبه ۱۲ خرداد ۱۳۸۷ ساعت ۱۲:۱۸
    نظرات



    نمایش ایمیل به مخاطبین





    نمایش نظر در سایت