لینک های روزانه
    آمار بازدید
    بازدیدکنندگان تا کنون : ۶۶٫۲۱۳ نفر
    بازدیدکنندگان امروز : ۰ نفر
    تعداد یادداشت ها : ۱۵
    بازدید از این یادداشت : ۳٫۱۵۱

    پر بازدیدترین یادداشت ها :

    نوادرى از ديار رُم‏

    - 1 - 

    نوادرى از ديار رُم‏ از جمله مخازن فرهنگىِ غنى و سابقه مندى كه در كشور رُم / ايتاليا وجود دارد كتابخانه باشكوهى است كه در شهر واتيكان داير گرديده و مورد استفاده دانش پِژوهان مى‏باشد . پيدايى اين كتابخانه در سده سيزده ميلاد به‏وقوع پيوست . امّا آغاز گسترشِ كمّى و كيفىِ موادّ آن به نيمه دوم سده پانزده باز مى‏گردد . اين كتابخانه ديرگاه ، تا چند سال پيش در بردارنده بيش از يك ميليون و پانصد هزار جلد كتابِ چاپى بود ، و اين در حالى است كه رَوَند پيشرفت و تكامل بخشىِ كتابخانه‏ها - كه از سياستهاى بنيادين و مطرح سازمانهاى علمىِ باختر جهان است - حتماً اين آمار را افزايش داده است . شمارِ دستنوشتهايى كه در اين كتابخانه نگهدارى مى‏شود افزون بر يكصد و پنجاه هزار نسخه و سَنَد برگ است ؛ حدود دو هزار نسخه آن به‏زبانِ عربى و يكهزار و دويست و بيست و دو نسخه به‏فارسى است . بيشترينه ديگر هم به‏زبانهاى گونه گونِ اروپايى و مربوط به آثار و اَسناد بزرگانِ غَرب است . ميزان بالايى از دستنوشتهاى عرب نيز در واقع مربوط به‏ميراث تَرسايى است نه اسلامى ، امّا باز هم در ميان بخشِ اسلامى دستنوشتهاى كمياب و گرانمايه‏اى به‏چشم مى‏خورد. براى شناسايى دستنوشتهاى تازىِ ياد شده ، يك فهرستِ دو جلدى به‏زبان ايتاليايى از طرفِ اين كتابخانه ساماندِهى شده و در سال 1935 ميلادى به‏چاپ رسيده است. به‏تازگى نيز آقاى سيّد صادق حسينى اِشكَورى -حَسَب الأمر والدِ دانشمندِ خود استاد سيّد احمد حسينى اِشكَورى - به‏ترجمه و تلخيصِ فهرست مزبور دست يازيده‏اند . شناسه كتابشناختىِ اثر ايشان چُنين است : «المخطوطات العربيّة في مَكتبة الفاتيكان [ رُوما ، الفاتيكان ] ترجَمة و تَلخيص : السيّد صادق الحسيني الإشكَوري ، نشر دار الهُدى ، قم المقدّسة ، الطبعة الأولى 1423 الهجري» . در نوشتارِ حاضر ، دستنوشتهاى نفيس و نادرِ اين مجموعه گُزين شده و به‏ترتيب اَلِفبايى شناسانده مى‏شود . اين دستنوشتها عُمدتاً در شمار ميراث مكتوبِ تشيّع و ايران زمين قرار مى‏گيرد . لازم به‏يادآورى است كه عددِ سَمتِ چَپ مربوط به‏نسخه خطّى و عددِ سَمتِ راست از آنِ فهرست آقاى اِشكَورى است . دستنوشتها إثبات نبوّة النبيّ صلّى اللّه عليه و آله : المؤيّد باللّه احمد بن حسين هارونى از امامانِ زيديه‏ 132 - 1019مجموعه ، تحرير جُمادى الآخره 691 ه الاحتجاج على أهل اللجاج : ابومنصور احمد بن على بن ابى‏طالب طبرسى‏ 266 - 1774 ، تحرير 873 ه 250 برگ‏ الإسلام لأبى‏طالب عليه السلام : ناشناخته‏ 173 - 1168 مجموعه ، تحرير سده 11 ه إعراب ثلاثين سورة من القرآن : ابوعبداللّه حسين بن خالويه‏ 93 - 836 ، نسخِ على بن محمّد خليلى شافعى در جمعه 27 / ج 2 / 900 ه إعلام الورى بأعلام الهدى : ابوعلى فضل بن حسن طبرسى‏ 56 - 451 ، تحرير 6 رجب 1027 ه 420 برگ‏ أنوار العقول من أشعار وصيّ الرسول : قطب الدين محمّد بن حسين بيهقى كيدرى درگذشته 576 ه 45 - 365 ، تحرير سده 10 و 11 ه 58 برگ‏ البديع في الحساب : ابوبكر محمّد بن حسين كرجى‏ 278 - 36 مجموعه ، تحرير 28 / ذق / 591 ه التجريد في أصول الدين [ التجريد في العقائد ] : خواجه نصيرالدين طوسى‏ 175 - 1177 مجموعه ، تحرير ذوالحجّه 861 ه تجريد المنطق [ التجريد في علم المنطق ] : خواجه نصيرالدين طوسى‏ 63 - 505 مجموعه ، تحرير 816 ه التحصيل : بهمنيار بن مَرزبان‏ 209 - 1411 ، تحرير سده 8 و 9 ه 197 برگ‏ التذكرة في الهيئة [ التذكرة النصيريّة ] : خواجه نصيرالدين طوسى‏ 35 - 319 مجموعه ، نسخِ محمود بن محمّد بن قاضى تقى الدين در جمعه 5 محرّم 683 ه در مدرسه نظام المُلك [ نظاميه ] در مدينة السلام بغداد تهافت الفلاسفة : ابوحامد محمّد بن محمّد غزالى‏ 27 - 291 ، به‏خطّ نسخِ مغربى در 27 رمضان 691 ه 60 برگ‏ التهذيب في تفسير القرآن : حاكم ابوسعد محسّن بن كرّامه جشمى بيهقى درگذشته 494 ه 129 - 1013 ، تحرير ع 2 / 700 ه 217 برگ‏ 139 - 1045 ، تحرير سده 7 ه 298 برگ‏ 143 - 1064 ، جلد يكم ، از انجام افتاده ، تحرير سده 6 يا 7 ه 190 برگ‏ 133 - 1026 ، جلد چهارم ، تحريرِ ذوالقعدة 925 ه 284 برگ‏ 133 - 1025 ، جلد ششم ، تحرير 28 / ج 2 / 611 ه 256 برگ‏ 133 - 1023 ، جلد هشتم ، به‏خطّ محمّد بن احمد بن وليد در رجب 565 ه 233 برگ‏ جاويدان خِرَد : ابوعلى احمد بن محمّد بن يعقوب ، معروف به‏ابن مسكويه‏ 51 - 408 مجموعه ، تحرير 11 محرّم 741 ه ورقه 1 تا 225 الجبر والمقابلة : غياث الدين ابوالفتح عمر خيّام‏ 278 - 36 مجموعه ، تحرير 1 شوّال 567 ه جمهرة أشعار العرب في الجاهليّة و الإسلام : ابوزيد محمّد بن خطّاب قرشى‏ 141 - 1054 ، تحريرِ ع 2 / 612 ه نسخه در شوّال 726 ه تكميل گرديده است ، 167 برگ‏ الخرائج و الجرائح : قطب‏الدين سعيد بن هبةاللّه راوندى‏ 262 - 1746 ، تحريرِ 19 / ع 1 / 1084 ه 200 برگ‏ 264 - 1759 ، تحريرِ 18 شعبان 1148 ه 175 برگ‏ دعائم الإسلام : قاضى نعمان مغربى معروف به‏ابن حَيّون‏ 169 - 1156 ، جلد دوم ، تحرير سده 11 ه 192 برگ‏ ديوان : ابونؤاس اهوازى‏ 56 - 456 ، تحرير سده 9 ه 269 برگ‏ ديوان : ابوالطيّب مُتَنبّى‏ 57 - 475 ، تحرير سده 9 ه 147 برگ‏ رائع الدُّرَر و رامِق الزُّهَر في أخبار خير البشر : ابوالحسين احمد بن فارس قزوينى‏ 297 - 132 مجموعه ، تحرير سده 9 ه سيرة رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : ابن اسحاق يا ابن هشام(1) 236 - 1562 ، تحرير سده 9 ه 142 برگ‏ شرح الأصول الخمسة : قاضى عبدالجبّار بن احمد اسدآبادى ، همراه با حاشيه قوام الدين مانكديم احمد بن يحيى‏ 134 - 1028 مجموعه ، مؤرّخِ شعبان 745 ه شرح ديوان المتنبّي : حسن على بن احمد واقدى(2) 90 - 784 ، مؤرّخ 12 رجب 1044 ه 279 برگ‏ شرح شهاب الأخبار : قاضى قضاعى ، گزارشِ ابوالقاسم ابن اسحاق وَرّاق بابى‏ 298 - 163 مجموعه ، تحرير سده 8 ه شرح الفُصوص : ابن عربى ، گزارشِ محيى الدين ابن محمود حاتمى جندى خوارزمى‏ 205 - 1389 ، تحرير 2 / ج 2 / 725 ه 348 برگ‏ شرح نهج البلاغة : ابن ابى الحديد مدائنى‏ 123 - 986 ، مشتمل بر اَجزاى 18 تا 20 ، تحرير ع 1 / 1075 ه 220 برگ‏ شهاب الأخبار : قاضى قضاعى ابوعبداللّه محمّد بن سلامة بن جعفر بن على ، درگذشته 454 ه 69 - 533 مجموعه ، تحرير 5 / ج 2 / 733 ه الطيف : بهاءالدين على بن عيسى اِربلى درگذشته 692 ه 57 - 476 مجموعه ، تحرير سده 9 ه عرائس المجالس [ يا قصص الأنبياء ] : ابواسحاق احمد ثعلبى‏ 83 - 723 ، تحرير 1 / ذ ح / 843 ه 192 برگ‏ عيون الأخبار في مناقب الأخيار : مرتضى ذى‏الشرفين محمّد بن على حسينى بغدادى‏ 221 - 1461 ، مؤرّخ 4 رجب 693 ه 98 برگ‏ فتوح الشام : محمّد بن عمر واقدى‏ 61 - 489 ، بخشى از كتاب ، مؤرّخ 1925 ميلادى ، 117 برگ‏ 61 - 490 ، بخشى از كتاب ، به همان تاريخِ نسخه پيشين ، 121 برگ‏ 24 - 274 ، تحرير سده 10 ه 195 برگ‏ 74 - 564 ، تحرير سده 10 ه از آغاز و انجام افتاده ، 54 برگ‏ 73 - 554 ، تحرير سده 10 ه دنباله دستنوشتِ شماره 564 ، 231 برگ‏ فتوح مصر و ما وقع للصحابة : محمّد بن عمر واقدى [ احتمالاً ] 84 - 732 ، تحرير 22 رمضان 1104 ه 73 برگ‏ فُصوص الحكم : محيى الدين ابن عربى‏ 207 - 1397 مجموعه ، تحرير ج 2 / 698 ه الفصيح : ابوالعبّاس احمد بن يحيى ثَعلب كوفى درگذشته 291 ه 43 - 356 مجموعه ، تحرير سده 9 ه برگ 1 تا 44 از مجموعه‏ 176 - 1177 مجموعه ، تحرير ع 1 / 862 ه القرآن الكريم : 268 - 1784 ، از آيه 18 مزَّمِّل تا آيه 3 علق ، خطّ كوفىِ سده 1 يا 2 ه 10 برگ‏ 268 - 1785 ، برگهاى ناقصى از سُوَر ، خطّ كوفىِ سده 2 يا 3 ه 9 برگ‏ 291 - 51 ، از آغاز و انجام افتاده ، تحرير سده 6 ه 78 برگ‏ 11 - 212 ، از آيه 89 مريم تا سوره انفطار ، نسخِ مغربى اسپانيايى از سده 6 ه 240 - 1605 ، تحرير سده 6 يا 7 ه 85 برگ‏ 11 - 211 ، از سوره يونس تا رعد ، نسخِ مغربى اسپانيايى از سده 6 يا 7 ه قصيدة في بحر طويل : سروده امام سجّاد عليه السلام‏ 129 - 1012 مجموعه ، تحرير 832 ه قواعد الشعر [ يا معاني الشعر ] : ابوالعبّاس ثعلب كوفى‏ 43 - 357 مجموعه ، تحرير سده 8 ه قواعد العقائد : خواجه نصيرالدين طوسى درگذشته 672 ه 63 - 505 مجموعه ، تحرير 816 ه كتاب في النجوم : در چهار مقاله ، اثر خواجه نصيرالدين طوسى‏ 207 - 1400 ، تحرير 19 رجب 679 ه 121 برگ‏ الكشف و البيان في تفسير القرآن : ابواسحاق احمد ثعلبى‏ 206 - 1394 ، تحرير سده 7 يا 8 ه 161 برگ‏ اللمحات : ابوحفص عمر بن محمّد سهروردى درگذشته 632 ه 99 - 873 ، تحرير 3 صفر 632 ه 101 برگ‏ مجموعة في مباحث شيعيّة في بدعة أبي‏بكر و عمر و عثمان و غير ذلك : ناشناخته‏ 262 - 1750 ، تحرير سده 11 ه 156 برگ‏ مخازي معاوية : مداينى‏ 160 - 1130 مجموعه ، تحرير سده 11 ه مروج الذهب : مسعودى‏ 297 - 132 مجموعه ، تحرير سده 9 ه مسألة في الغيبة : قاضى عبدالجبّار بن احمد اسدآبادى معتزلى‏ 134 - 1028 مجموعه ، تحريرِ شعبان 745 ه معراج النبي صلّى اللّه عليه و آله : ناشناخته‏ 15 - 233 ، تحرير سده 11 ه 23 برگ‏ معرفة البول و أقسامه : اسحاق بن سليمان اسرائيلى‏ 32 - 310 ، تحرير ع 1 / 347 ه 51 برگ‏ المعينيّة : [ به‏فارسى ] خواجه نصيرالدين طوسى‏ 207 - 1398 مجموعه ، تحرير 12 / ذ ق / 706 ه المغازي : ابن اسحاق‏ 298 - 161 مجموعه ، تحرير سده 9 يا 10 ه المغني في رؤوس مسائل الخلاف بين الإمام الناصر للحقّ و سائر فقهاء أهل البيت عليهم السلام: على بن ابى‏جعفر پيرمَرد ديلمى‏ 136 - 1036 مجموعه ، تحرير ج 2 / 670 ه منافع سُوَر القرآن : امام جعفر صادق عليه السلام‏ 130 - 1014 مجموعه ، تحرير 793 ه المنتخب من الفقه : يحيى بن حسين رسّى از پيشوايان زيديه ، به‏كوششِ شاگردش ابوجعفر محمّد بن سليمان كوفى تدوين گرديده است‏ 144 - 1071 ، تحرير شوّال 537 ه 196 برگ‏ الموشّح : امام سجّاد عليه السلام‏ سرآغاز : يا نفس ، حتّى متى إلى الحياة سكونك . 155 - 1112 مجموعه ، تحرير 603 ه در مكّه معظّمه و احتمالاً به‏خطّ ابوالقاسم عبدالرحمان مكّى‏ المهذّب البارع : ابن فَهد حلّى‏ 257 - 1717 ، تحرير 17 / ع 1 / 926 ه 220 برگ‏ نَسمة السَّحَر في ذِكر مَن تشيَّع و شعَر : ضياء الدين ابواسحاق يوسف بن يحيى صنعانى‏ 159 - 1125 ، تحرير 13 / ج 1 / 1151 ه 410 برگ‏ النفاحة(3) الإلهيّة القدسيّة : صدرالدين قونوى‏ 29 - 295 ، تحرير 19 / ع 1 / 689 ه 169 برگ‏ نفثات الصدور و تحفة الشكور : صدرالدين قونوى‏ 207 - 1397 مجموعه ، تحرير ج 2 / 698 ه پی نوشتها 1) ترديد از فهرستنگار است . 2) در فهرست چنين است ! 3) در فهرست چنين است ! و صحيحش : « النفحات » مى‏باشد .
    يكشنبه ۱۲ خرداد ۱۳۸۷ ساعت ۱۲:۱۸
    نظرات



    نمایش ایمیل به مخاطبین





    نمایش نظر در سایت